ŽENSKE STUDIJE U
VOJVODINI

 

 

Ženske studije i istraživanja u Novom Sadu

Svenka Savić

Bulevar vojvode Stepe 107

21000 Novi Sad

tel/fax: ++021/397 469

 

U Novom Sadu su još u XIX veku bila aktivna ženska udruženja koja su se na različite načine bavila pitanjima žene u svakodnevici. U XX veku se takva aktivnost razgranavala. Neposrednom otvaranju ženskih studija u Novom Sadu, prethodile su dve decenije popularisanja ženskog stvaralaštva u različitim oblicima i na različitim mestima u gradu. Pomenimo ovde samo da su još tokom školske 1972/73. godine, tada asistentkinje Svenka Savić i Mirjana Jocić, organizovale ciklus predavanja iz lingvistike pod nazivom "Žene lingvisti". Učestvovale su poznate istraživačice iz svih tadašnjih univerzitetskih gradova u zemlji (up. Univerzitetski glasnik, N. Sad, juni, 1996).

Tokom školske 1995/96. u okviru mreže ženskih inicijativa "Multimedeja" otpočela su sistematska predavanja (od decembra 1995), kao eksperimentalna faza budućih "Ženskih studija i istraživanja" u Novom Sadu, uz učešće predavačica iz Beograda: Branka Arsić, Jasmina Lukić, Slavica Stojanović, Marina Blagojević, Zorica Mršević, iz Novog Sada: Svenka Savić, Svetlana Tomin, Vladislava Felbabov, Vladislava Gordić, Aleksandra Vrebalov, Marijana Tabaković-Perišić.

Na podsticaj predavačica iz "Ženskih studija" u Beogradu (pre svega Sonje Drljević i Jasmine Lukić) osnovane su "Ženske studije i istraživanja" u Novom Sadu kao udruženje građana 22. aprila 1997. Među osnivačicama su: Svenka Savić, Nada Ler-Sofronić (predlagačica prvog međunarodnog feminističkog skupa "Drug-ca – žena: novi pristup?"), Vera Vasić, Ana Bu, Dubravka Valić-Nedeljković, Veronika Mitro, Violeta Zubanov, Ljubica Šugić, Snežana Kozarski, Tatjana Perić, Vijera Suhanek. Cilj je proučavanje i istraživanje društvenog statusa žena; artikulisanje interesa, stavova i specifičnosti žena; unapređivanje stručne i pedagoške aktivnosti vezane za društveni status žena; identifikacija, definisanje, utvrđivanje, afirmisanje i društveno promovisanje snaga ženskih sposobnosti, kreativnosti i ponos zbog toga.

Rad je, međutim, otpočeo ranije, s početkom letnjeg semestra, 17. februara 1997. Osnivačkom skupštinom udruženja građana "Ženske studije i istraživanja". Tome sledi nedeljno dvočasovno sastajanje polaznica na predavanjima i radionicama iz nekoliko različitih oblasti društvenih nauka.

Obrazovni proces se odvijao u okviru predavanja i radionica, a tokom jula i avgusta polaznice rade istraživački projekat: "Seksizam u reklami mas medija: novine, radio, TV" (rukovode Nada Ler-Sofronić i Svenka Savić). Na taj način polaznice stiču praktično znanje iz istraživačkih teorija, tehnika i metoda; ‘zanatsko’ znanje bez kojeg ne može početi budući samostalni istraživački rad.

Ženske studije i istraživanja u Novom Sadu imaju dva dominantnija istraživačka profila u ovom periodu: jedan se odnosi na interdisciplinarna istraživanja u feminističkoj lingvistici, a drugi u feminističkoj teologiji. Time se ove Studije razlikuju od sličnih u Beogradu ili od novoosnovanih u Vojvodini (Subotica, Sombor, Zrenjanin).

Dosadašnja iskustva u radu ženskih organizacija u svetu i kod nas pokazala su važnost razvoja mreže inicijativa u ovom pokretu. Zato je Savet "Ženskih studija i istraživanja" u Novom Sadu (na inicijativu Sonje Drljević iz Beograda) doneo odluku da u Vojvodini sačini mrežu ženskih studija do kraja letnjeg semestra i zadužio Svenku Savić da obavi osnovne pripremne aktivnosti: u Subotici, Zrenjaninu, Somboru.

Ono što je pozitivno iskustvo iz dosadašnjeg rada Ženskih studija u Beogradu, iskorišćeno je u novoosnovanim centrima u Vojvodini: obrazovanje polaznica na predavanjima i radionicama, dopunjava znanje stečeno na nacionalnim, regionalnim, internacionalnim skupovima, seminarima, konferencijama.

 

Ženske studije u Subotici: pripremna faza

Jasmina Dulić

Srednja 48

24 000 Subotica

tel: ++024/45546

 

SUBOTICA je višenacionalan, višekonfesionalan i višejezični grad u kojem postoji Ekonomski fakultet čija je polovina upisanih studenata ženska populacija. To je grad u kojem bi obrazovanje koje Ženske studije daju, u znatnoj meri otvorilo pitanja položaja i vidljivosti žene u ovom gradu.

Na inicijativu "Ženskih studija i istraživanja" u Novom Sadu, posebno agilnosti članica Saveta (Svenka Savić, Dubravka Valić), u Subotici je već 13. aprila 1997. održan prvi konsultativni sastanak "Šta su ženske studije" (Svenka Savić). Na njemu je osnovan inicijativni odbor u sastavu Jasmina Dulić, Milanka Basarić, Slavica Mamužić a, nešto kasnije mu se priključuje Stanislava Acin-Sigulinski. Uskoro se opseg grupe proširio sa 12 članica/polaznica. Do 15. jula 1997. (kraja semestra) bilo je 10 okupljanja polaznica.

 

Ženske studije u Zrenjaninu: pripremna faza

Radoslava Andrić

Bul. V. Vlahovića 23

23000 Zrenjanin

tel: ++023/34-886

 

ZRENJANIN je višejezičan i višekulturan vojvođanski kulturni centar. Delovanje žena u njemu u ovom periodu je neophodno i poželjno. Prvi sastanak je odražan 11. juna 1997. predavanjem Svenke Savić: "Šta su ženske studije". Tada je podeljena osnovna domaća literatura ("Ženske studije" i "Feminističke sveske"). Određen je inicijativni odbor u sastavu Violeta Zubanov, Ljiljana Jović, Radoslava Ikonov, Jelica Popov, Radoslava Andrić. Ukupno su do sada održana 2 sastanka grupe od 12 polaznica, bez razrađene medijske aktivnosti, što predstoji tokom jula, avgusta, kako bi se pripremila javnost za početak semestra u septembru 1997. godine. Pronađen je adekvatan prostor za rad.

 

Ženske studije u Somboru: pipremna faza

 

SOMBOR je višekulturni grad u kojem odskora postoji Učiteljski fakultet na kojem više od 90% upisanih čine studentkinje. Zato je jedno od važnih mesta buduće ženske aktivnosti upravo u ovom gradu. Prvo javno predavanje na Učiteljskom fakultetu 9. jula 1997. održala je Svenka Savić: "Šta su ženske studije?" Neočekivano, predavanju je prisustvovalo oko 60 osoba (među kojima i nekoliko muških). Sačinjen je inicijativni odbor (5 osoba) za organizovanje ženskih studija u Somboru. Aktivnost će se sastojati u sačinjavanju plana rada, pripremi za registraciju i konkurs za upis prvih polaznica u septembru 1997. Ostaje da se pronađe adekvatan prostor za rad.

 

Vršac

Dušica Pavkov

Crnog Jovana 10

26300 Vršac

tel. ++013/817-431

 

U Vršcu je osnovana ženska alternativna scena "Luna" kao nestranačko, nepolitičko i humanitarno-kulturno interesno udruženje građana čiji su osnovni ciljevi unapređivanje kvaliteta života žena i dece i to pružanjem psihosocijalne pomoći, kreativno terapeutskim radom, razvijanjem znanja i kreativnih sposobnosti, zatim organizovanje stručnih skupova u oblasti kulture radi razmene iskustva i razvijanja feminističkih praksi kao i održavanje kontakata između članova udruženja i drugih srodnih oraganizacija. Samo u jednom delu svoga rada ova ženska alternativna scena usmerena je i na sadržaje koji će u budućnosti prerasti u Ženske studije.

 

Pančevo

Ženski centar Isidora

Biljana Regodić

Nikole Tesle 3

13000 Pančevo

fax: ++013/343-096

 

Ženski centar Isidora godinama radi na različitim kulturnim projektima, izdaje bilten Isidora i organizuje brojne obrazovne programe.

 

U Novom Sadu, 16.VII 97.

Tekst opremile:

Svenka Savić i

Veronika Mitro